 ويديو کليپ فقط از شمال ايران ای عشقييه بيچاره اراده برای تغيير کهنه گيله دختر زادروز يک حماسه آشورپور هم رفت با گلچين گيلانی دوباره کودک می شويم بوی گوش ماهی، کرم خاکی و آدم ها بانو و آمله شاهنامه و ديوان (گُردان) مازندران مهرگان و مهرپرستی مرثيه برای بره های معصوم خاطر پردرد کوهستان احسان الله خان و واژگونه نمايان ما آريايی نيستيم نه برديا دروغين بود و نه انوشيروان دادگر يک جوک رشتی بگم؟ سوسن تسليمی آيا خزر می ميرد؟ ببر مازندران |
"اثرات طاعون 1877 بر اقتصاد گيلان" بخشی از کتاب زير چاپ دکتر احمد سيف به نام "قرن گم شده" می باشد, با تشکر از ايشان که لطف کرده و اين فصل از کتاب را برای سايت شمالی ها ارسال نمودند و آرزوی سلامتی و بهروزی برای ايشان. دکتر احمد سيف, اهل شهر زيبای آمل مازندران بوده و اينک با سمت استاد اقتصاد دانشگاه در انگلستان مشغول کار می باشند ------------ اثرات طاعون 1877 بر اقتصاد گيلان هنوز اقتصاد ايران از اثرات مرگبار قحطی بزرگ (1)(72-1871)خلاص نشده بود كه در سالهای (77-1876) طاعون آمد. در قرن نوزدهم طاعون، وبا و ديگر بيماريهای واگير تاثيرات چشمگيری بر جمعيت ايران داشته و از عمده عوامل طبيعی مرگ ومير ناگهانی در ايران بودند. گرچه آمارهای دقيق و قابل اعتماد در اختيار نداريم تا ميزان اين تاثيرات را اندازه گيری نمائيم ولی تكرار و گستردگی شيوع اين بيماريها نشانه آن است كه تاثيرات كنترل كننده شان بر جمعيت ايران قابل توجه بود. براساس اسناد و مدارك ناكاملی كه در اختيار ماست می دانيم كه شيوع طاعون اگرچه به كثرت وبا نبوده ولی در طول قرن گذشته ده باردر مناطق مختلف ايران ظاهر شد و كشتار كرد. مهمترين مورد شيوع طاعون در سالهای 31/1830 بود كه در مناطق حاصلخيزو پرجمعيت شمالی ، مازندران، گيلان و آذربايجان كشتار وحشتناكی كرد كه چگونگی اش را در جای ديگر وارسيده ام (2) . علاوه بر تكرار چشمگير اين بيماری ها، مسئله مهم سرعت فوق العاده گسترش اين بيماريها بود كه در فاصله زمانی كوتاهی منطقه وسيعی را آلوده می ساخت و اين سرعت زياد موجب می شد كه شمار قربانيان اين بيماريها نيز به نسبت بسيار زياد باشد. در توضيح اين وضعيت می توان به دلايل زير اشاره كرد: 1- در طول قرن گذشته هيچگونه بيمارستان يا اداره بهداشت عمومی وجود نداشت. بعلاوه مقررات قرنطينه هم در اغلب موارد اعمال نمی شد و يا در جلوگيری از گسترش بيماری موثر نبود. شخص بيمار از مكانی به مكانی ديگر می رفت و بيماری را با خويش به مناطق تازه تری می برد. 2- يك عقيده نادرست كه آب جاری هرگز آلوده نمی شود. 3- در كنار عامل دوم، عادت مذهبی شستن جسد در موقع دفن. در مواقع شيوع بيماری نيز اين عادت دينی رعايت می شد و با توجه به اعتقاد نادرست قبلي، به سهولت موجب آلودگی آب جاری و گسترش بيماری می گشت. در بارةآلودگی آب بد نيست به بخش زير از گزارشی كه در 1904 تهيه شد اشاره كنيم كه دراين خصوص بسيار روشنگر است. " چون آب از آب انبار يك خانه به آب انبار خانه ديگر می رود و در اين آب علاوه بر ظرف و ظروف، البسه هم می شويند، و همين آب را نيز می نوشند. به اين ترتيب، آلودگی آب آشاميدنی تقريبا حتمی است. آب حمامهای عمومی را معمولا سالی يك يا دو بار عوض می كنند" (3) . 4- عامل ديگر كه موجب گسترش سريع اين بيماريهای واگير می شد، سنت عجيب و غريب " دفن موقت" بود كه معمولا در بارة اجساد بعضی از ثروتمندان اجرا می شد. جريان از اين قرار بود كه برای شماری از اين ثروتمندان اين نيك بختی بزرگی بود كه در يكی از شهرهای مقدس، مثل مشهد، قم، در ايران و نجف و كربلا در عراق دفن شوند. نتيجتا اين كاملا عادی بود كه شخص ثروتمندی را كه از يك بيماری واگير فوت كرده، موقتا در محلی دفن كنند و پس از چند ماه جسد را به گور دائمی در يكی از اين شهرها منتقل نمايند. بسيار اتفاق می افتاد كه دراين نقل و انتقال، بيماری هم در نقاط جديدی ظاهر می شد. مقامات دولت عثمانی كوشيدند كه با ايجاد پاسگاههای بررسی و صدور جواز جلوی سرايت بيماری را بگيرند ولي، " اجساد زيادی از راههای كوهستانی بدون پرداخت عوارض ودريافت جواز از پاسگاههای قرنطينه وارد تركيه می شوند. بسيار اتفاق می افتد كه چارودار كه برای حمل و دفن جسد در كربلا 30 تومان گرفته است جسد را در حوالی خانقين در رودخانة دجله می اندازد و به اين ترتيب، آنچه را كه برای هزينه راه كنار گذاشته، پس انداز می كند" (4) تركيب اين عوامل موجب می شد كه: ------------ ادامه مطلب: مقاله جمعا 8 صفحه ميباشد. برای مطالعه 7 صفحه ديگر اينجا کليک کنيد(PDF) ------------ 1_ براى بررسى بيشتر بنگريد به احمد سيف: اقتصاد ايران در قرن نوزدهم، نشر چشمه ، تهران 1374، فصل 9 2_ نگاه كنيد به سيف، همان، فصل 8 3_ رابينو: گزارش كنسولي، " كرمانشاه"، اسنادو مدارك پارلماني، 1900 جلد 100. 4_ همان جا. |