آقای جواد مفرد کهلان محقق تاريخ اساطری ايران لطف کرده و يادداشت زير را که در رابطه با ريشه نام شهر رشت می باشد برای سايت شماليها فرستادند. با سپاس و آرزوی موفقيت برای ايشان
ريشه نام شهر رشت
با درود
اين ماهی را تازه از آب گرفتم.گرچه ديگران نيم جانش کرده بودند. يعنی نتوانسته بودند از آب بيرون بکشند.
خوش باشيدجواد مفرد کهلان
رشت: ابتدا قصبه ای بود كه در ميان دو رودخانه گوهررود و سياهرود قرار داشت و از اين جهت نيز قدمت ديرينه دارد. ولی از جهت سابقه شهري، اولين بار نويسنده حدود العالم و سپس حمدالله مستوفي، در قرن هشتم هجري، از اين شهر نام برده است. نام قديمی رشت دارالمرز يا دارالامان بوده كه قبل از اين دو، به آن بيه يا بيه پس می گفته اند. بيه در لغت نامه ها، رود و يا مصب بين دو رودخانه معنی شده است چون در لغت اوستا و پارسی بی-آوه به معنی منسوب به دو آب است.چنين به نظر می رسد كه دليل اين نامگذاري، قرار گرفتن آن در ميان دو رودخانه است كه به مثابه حفاظ و ديوار شهر محسوب می گرديد. بنابراين نام بيه پس (بی-آو-پاس) به معنی محل پاسداری شده توسط دو رودخانه است. بنابراين اگر خود نام رشت را هم در رابطه با همين ويژگی اين شهر معنی نمائيم راهی منطقی پيموده ايم: برای اين امر لازم می آيد که تصور نمائيم در اساس جزء بيه (منسوب به دو) به همراه نام رشت در اول آن به کار می رفته است يعنی در اصل اسم شهررشت، در آغاز بی- آو "را-ايشت" (يعنی ناحيه حفاظت شده در ميان دو رود) بوده است که جزء اوستايی دوم آن يعنی را-ايشت (جايگاه پاسداری شده)علی القاعده در اثر تکرار تلفظ در طی قرون و اعصار تلخيص يافته و تبديل به رشت شده است. در عهد مسلمين شهری به نام رشت در کنار جيحون در سمت شمال خراسان وجود داشته است که به احتمال زياد مفهوم آن هم شهر پاسداری شده بوده است.
******
برای مطالعه بيشتر در اين زمينه به آدرس زير مراجعه نمائيد
http://www.shomaliha.com/samam.html